1
Tư vấn tại đây!

Hướng dẫn phòng và trị bệnh thán thư trên xoài

14/12/2021

Bệnh thán thư thường xuất hiện ở hầu hết các tháng trong năm, gây hại mạnh nhất ở giai đoạn vườn ươm. 

Đối với những vườn kinh doanh, giai đoạn ra hoa và đậu quả là giai đoạn xung yếu của cây, tuy nhiên ở giai đoạn ra hoa mức độ gây hại là cao nhất khiến cây xoài quả nhỏ, năng suất không cao.

– Nguồn Cẩm nang cây trồng –

benh-than-thu-tren-cay-xoai-3_700x340

Hướng dẫn cách phòng trừ bệnh thán thư trên xoài

Triệu chứng của bệnh thán thư

Các triệu chứng của bệnh thán thư được thể hiện rõ trên lá, thân cành, hoa và quả ở bất kỳ giai đoạn nào, bệnh đều có thể xuất hiện trong suốt cả năm.

Triệu chứng bệnh trên lá

  • Lá xoài non, đặc biệt ở giai đoạn màu đồng thiếc đến giai đoạn màu xanh nhạt dễ mẫn cảm với bệnh hơn lá già.
  • Vết bệnh đầu tiên là các đốm đen nhỏ, sau vết bệnh mở rộng và liên kết thành các mảng không định hình màu khô tối.
  • Nếu gặp điều kiện ẩm ướt chúng liên kết thành các vết bệnh lớn, các vết bệnh điển hình có tâm màu nâu vàng nhạt bao quanh là một viền màu nâu đen hoặc nâu sẫm, xung quanh có một quầng màu xanh vàng nhạt.
  • Trong điều kiện ẩm ướt vết bệnh hình thành những khối màu hồng gạch theo vòng đồng tâm, ở phần bị hại có màu nâu. Khi trời khô, vết bệnh khô, màu nâu, rạn nứt và thủng.

Triệu chứng bệnh trên thân cành

  • Bệnh hại chủ yếu trên các cành mới ra lá non.
  • Các vết đốm màu nâu vàng, nhỏ, sau đó liên kết với nhau tạo vết bệnh có màu nâu tối.
  • Gặp điều kiện ẩm ướt các vết bệnh mở rộng, khi gặp trời khô vết bệnh bao bọc quanh thân cành làm cành khô héo.

 benh-than-thu-tren-cay-xoai-2

Các triệu chứng của bệnh thán thư trên xoài

Triệu trứng bệnh trên hoa

  • Vết bệnh là những đốm nhỏ, không đều, màu đen ở trên cả nụ và nhánh hoa.
  • Các vết đốm nhỏ này mở rộng và liên kết lại với nhau thành đám màu nâu đen.
  • Bệnh nặng gây rụng hoa và chết khô cành hoa.

Triệu chứng bệnh trên quả

  • Quả non thường thấy các vết đốm nâu ở cuống quả sau lan rộng và gây rụng quả.
  • Quả sau khi thu hoạch có thể hình thành các vết đóm đen nhỏ sau lan rộng thành các vết bệnh lớn, hình dạng không đồng đều, màu nâu đậm tới màu đen, mô bệnh không có ranh giới rõ rệt với mô khỏe.
  • Trong điều kiện ẩm ướt thấy các khối bào tử màu hồng gạch xuất hiện theo vòng đồng tâm trên mô bị bệnh.

Nguyên nhân gây ra bệnh thán thư

Bệnh thán thư trên xoài do nấm Colletotrichum gloeosporioides (Penz) Sacc, thuộc họ Melanconiaceae, bộ Menaconiales, lớp Nấm bất toàn. Giai đoạn hữu tính là Colleterichum cingulata thuộc lớp Nấm Túi.

nam-colletotrichum-gloeosporioides_700x513

Nấm có phạm vi ký chủ rất rộng gây hại chủ yếu trên các loại cây trồng: Xoài, Bơ, Hành chanh, Cam, Bưởi, Quýt, Đu đủ, Cà phê, Ớt, Cà chua… Ngoài ra, Colltotrechum gloeosporioides còn tồn tại trên một lọat các cây ký chủ thứ yếu như: cây Cúc, Khoai sọ, Bạch đàn, Chuối, Hồng, Long não, Sầu riêng, Vải…

Cành hình thành trên vết bệnh gồm các lông gai tròn, hơi dài hoặc không đều, kích thước lớn có thể tới 500 µm có 1 – 4 vách ngăn, màu nâu thường phồng nhẹ ở góc và thon nhẹ ở đỉnh. Bào tử đôi khi cũng được sinh ra trên lông gai. Bào tử phân sinh hình trụ với các đầu hơi tù, đôi khi hơi nhọn, đỉnh tròn, cuống hẹp trong suốt, không có vách ngăn, kích thước 9-24 x 3-6 µm hình thành trên các bào tử phân sinh hình trụ trong, khối bào tử có màu hồng nhạt.

Tản nấm trên môi trường PDA có màu trắng xám đến xám đạm. Giai đoạn hữu tính thường hình thành trên lá hoặc ngọn đã chết. Quả thể mở hình thành riêng lẻ hoặc tập trung thành đám, hình cầu hoặc hình quả lê với kích thước 85 – 350 µm lỗ mở hơi nhú lên hình tròn, các túi (có 8 bào tử túi) hình chùy tới đáy trụ, dày lên ở đỉnh túi và có kích thước 35-80 x 8-14 µm. Các túi nằm rải rác với các sợi nấm vô tính nằm ở đáy quả thể. Các bào tử túi thường cong hình con nhộng hơi cong nhẹ đơn bào.

C.gloeosporioides là loại nấm hoại sinh phổ biến và xâm nhập chủ yếu trên các mô chết và mô tổn thương. Bào tử này mầm đòi hỏi độ ẩm gần 100%. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xuất hiện ở điều kiện khô hơn khi bào tử hoặc sợi nấm tiềm sinh xâm nhập trên mô bị tổn thương và mô già. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng trong nhiều vụ dịch bệnh, đặc biệt trên quả.

Đặc điểm phát sinh và phát triển bệnh thán thư

  • Bệnh phát triển mạnh khi có ẩm độ và nhiệt độ cao. Nấm có thể sinh trưởng ở nhiệt độ thấp 4oC, nhưng cực kỳ thích hợp với nhiệt độ 25 – 29oC.
  • Bề mặt mô bệnh ẩm ướt kéo dài có ảnh hưởng đến sự nảy mầm, xâm nhiễm và sinh trưởng của C.gloeosporioides.
  • Bệnh thán thư xuất hiện ở hầu hết các tháng trong năm, gây hại mạnh nhất ở giai đoạn vườn ươm.
  • Trên vườn kinh doanh, giai đoạn ra hoa và đậu quả là giai đoạn xung yếu của cây, mức độ hại là cao nhất ở giai đoạn ra hoa.
  • Bệnh hại nặng nhất vào tháng 3 và tháng 7 trong năm do điều kiện ẩm độ không khí cao thuận lợi cho sự phát triển của bệnh.

benh-than-thu-tren-cay-xoai-1_700x378

Nguồn bệnh có thể tồn tại trong hạt, tàn dư cây bệnh, cây ký chủ phụ và lan truyền qua mưa, gió, nước tưới, côn trùng… Sương mù đóng vai trò quan trọng trong làm tăng tỷ lệ bệnh trên đồng ruộng.

Biện pháp phòng trừ bệnh thán thư hiệu quả

Biện pháp canh tác

Cắt tỉa cành, lá tạo không gian thoáng để hạn chế sự phát triển của bệnh.

Nấm C.gloeosporioides là tác nhân gây bệnh có tính cơ hội.

Do đó, việc tránh tổn thương cho cây có tầm quan trọng đặc biệt.

Biện pháp chọn giống

Mọi người cần sử dụng những giống có khả năng chống chịu bệnh tốt và cây con sạch bệnh, hạn chế nhập các giống xoài không rõ nguồn gốc dễ lây lan bệnh.

Biện pháp hóa học

Trong giai đoạn cây sắp ra hoa, sử dụng Umbala 100g + FeFe 250ml pha với liều lượng 100g Umbala & 35 – 40cc trên 25 lít nước, phun 7 – 10 ngày/lần để diệt trừ quần thể nấm gây bệnh nếu cây đang xuất hiện bệnh.

Đối với phòng ngừa bệnh, liều lượng phun thuốc sẽ thấp hơn 1/3 so với cây bị bệnh.

  • Lần 1: Trước thời gian ra hoa 5 ngày có thể phun ngừa nấm 1 lần để tránh rụng hoa, rụng nụ
  • Lần 2: Phun cách lần 1 khoảng 2 tuần để giữ trái non, trái vừa đậu.
  • Lần 3: Trước khi thu hoạch khoảng 10 – 15 ngày tránh nấm tấn công lên vỏ trái và cuống trái làm xấu trái và rụng trái.

Khi thu hoạch xoài, nhất là trong điều kiện thời tiết ẩm ướt đòi hỏi thao tác cẩn thận, tránh gây tổn thương. Tổn thất do bệnh thán thư gây nên là rất lớn nên việc phòng chống bệnh thán thư trước và sau khi thu hoạch rất cần thiết đối với cây ăn quả có giá trị cao.

cay-xoai

Hi vọng qua bài viết này, Bà con nông dân sẽ có cái nhìn rõ hơn về bệnh thán thư cũng như cách phòng và điều trị bệnh do nấm khuẩn gây ra.

Gửi ý kiến của bạn cho chúng tôi
popup

Số lượng:

Tổng tiền: